Dames en heren,
Beste inwoners van Herenthout,
Beste aanwezigen
We zijn hier zonet samen aangekomen na onze gezamenlijke fakkeltocht.
Een tocht die ons letterlijk en figuurlijk dichter bij elkaar heeft gebracht. Met een brandende fakkel in de hand zijn we samen op weg gegaan naar deze bijzondere plaats in ons dorp. Naar het standbeeld van de Onbekende Soldaat.
En misschien is dat wel een bijzonder mooie manier om Wapenstilstand te herdenken.
Want een fakkel is meer dan een lichtje in het donker. Het is een symbool van hoop, herinnering en verbondenheid. En vooral: van het doorgeven van iets waardevols aan de volgende generatie.
Vandaag staan we hier stil bij 11 november 1918. De dag waarop de wapens zwegen en na vier lange, verschrikkelijke jaren eindelijk een einde kwam aan de Eerste Wereldoorlog.
Een oorlog die ook onze streek en onze gemeenschap niet onberoerd liet. Achter de grote geschiedenisboeken, de militaire strategieën en de namen van veldslagen schuilen immers duizenden persoonlijke verhalen. Verhalen van jonge mannen die nooit meer thuiskwamen. Van gezinnen die hun vader, zoon of broer verloren. Van moeders en echtgenotes die jarenlang tevergeefs hoopten op nieuws.
En ook hier in Herenthout werden mensen geconfronteerd met de gevolgen van oorlog, verlies en onzekerheid.
Het standbeeld van de Onbekende Soldaat herinnert ons aan al die mensen. Aan de bekende namen, maar zeker ook aan de onbekenden. Aan iedereen die zijn leven verloor, vaak ver van huis, en wiens verhaal misschien nooit volledig verteld is.
Het is belangrijk dat we blijven herdenken, omdat we nooit mogen vergeten welke prijs oorlog vraagt.
Wapenstilstand betekent letterlijk dat de wapens zwijgen. Maar echte vrede vraagt veel meer dan het neerleggen van wapens.
En dat besef is vandaag misschien nog belangrijker dan ooit.
Wanneer we naar het nieuws kijken, zien we dat oorlog helaas geen geschiedenis is die netjes in onze schoolboeken is opgeborgen. In Oekraïne, in het Midden-Oosten en op andere plaatsen in de wereld worden mensen vandaag nog altijd geconfronteerd met geweld, angst, verwoesting en verlies.
Terwijl wij hier in alle rust samen kunnen komen, zijn er elders mensen die niet weten of ze morgen nog een dak boven hun hoofd zullen hebben. Of hun kinderen veilig naar school kunnen. Of hun familieleden ooit nog zullen terugkeren.
Dat maakt onze herdenking vandaag bijzonder actueel.
En het herinnert ons eraan dat vrede nooit vanzelfsprekend is. We mogen vrede niet beschouwen als iets dat er gewoon altijd zal zijn. Vrede is iets waar we elke dag opnieuw aan moeten werken.
En daarvoor hoeven we niet altijd naar de grote wereldleiders of internationale instellingen te kijken.
Vrede begint ook heel dichtbij.
In hoe we met elkaar omgaan. In hoe we luisteren naar mensen die anders denken. In hoe we meningsverschillen oplossen zonder elkaar als tegenstanders te behandelen. In hoe we respect tonen, ook wanneer we het niet met elkaar eens zijn.
Want uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde belang: een warme, veilige en leefbare gemeenschap waarin iedereen zich thuis kan voelen.
Dat is misschien wel één van de belangrijkste lessen die we uit de geschiedenis kunnen meenemen.
Herdenken is niet alleen terugkijken. Het is ook verantwoordelijkheid opnemen voor de toekomst.
En precies daarom vind ik het zo waardevol dat we hier vandaag samen staan.
Want de fakkel die we vandaag dragen, mogen we niet laten uitdoven zodra deze plechtigheid voorbij is.
We moeten het licht van herinnering en verbondenheid blijven doorgeven. Aan onze kinderen en kleinkinderen. Aan iedereen die na ons komt. Zodat ook zij begrijpen dat vrijheid, democratie, verdraagzaamheid en vrede geen vanzelfsprekendheden zijn.
Beste aanwezigen,
Straks leggen we misschien opnieuw bloemen neer, houden we een moment stilte en keren we terug naar onze dagelijkse bezigheden.
Maar ik hoop dat we ook iets meenemen van deze avond.
Een beetje meer bewustzijn. Een beetje meer verdraagzaamheid. Een beetje meer respect voor elkaar.
En vooral het besef dat vrede niet alleen iets is wat anderen voor ons moeten realiseren. Het begint ook bij ieder van ons.
Laat ons daarom vandaag niet alleen de slachtoffers van oorlog herdenken, maar ook samen de boodschap uitdragen dat oorlog nooit het laatste woord mag krijgen.
Dat vrede sterker mag zijn dan geweld.
Dat dialoog sterker mag zijn dan verdeeldheid.
En dat menselijkheid altijd sterker mag zijn dan haat.
Ik wil iedereen die deze herdenking en onze gezamenlijke fakkeltocht mogelijk heeft gemaakt, van harte bedanken. En in het bijzonder iedereen die vandaag aanwezig is om samen met ons dit belangrijke moment te beleven.
Laten we de herinnering levend houden.
Laten we het licht doorgeven.
En laten we vooral blijven bouwen aan vrede. Hier, in Herenthout, maar ook ver daarbuiten.
Opdat we nooit vergeten.
Dank u wel.
Sander Ooms
Burgemeester Herenthout